EIOPA stress test onthult kwetsbaarheden levensverzekeraars
  • dinsdag, 27 december 2016

EIOPA stress test onthult kwetsbaarheden levensverzekeraars

Op 15 december publiceerde EIOPA het onderzoeksrapport van de in dit jaar uitgevoerde stress test. Het doel van de test was de kwetsbaarheden alsmede de weerbaarheid van de levensverzekeringsmarkt te toetsen tegen zware, maar gegeven de huidige omstandigheden plausibele, marktontwikkelingen. 237 verzekeraars uit 30 EU landen (79% van totale ‘leven’-markt) werden onderworpen aan de test, waaronder de zes grootste Nederlandse levensverzekeraars (89% van totale Nederlandse markt).

Het kwantitatieve onderdeel van de stress test analyseert de herwaardering van de activa en passiva van verzekeraars onder twee extreme (directe) shock scenario’s:

  • Het zogenaamde “low-for-long-yield” scenario vertegenwoordigt de situatie waarin een gebrek aan langetermijninvesteringsmogelijkheden en een langdurige lage productiegroei wordt gecombineerd met een verlengd tekort aan risicovrije activa. Dit scenario zou een daling van de gehele rentetermijnstructuur (inclusief de UFR) veroorzaken voor een langere periode. Over alle verzekeraars in de EU is de negatieve impact op de waarde van het eigen vermogen geschat op 100 miljard Euro (-18%). Van de 237 verzekeraars zouden ‘slechts’ 38 verzekeraars meer dan een derde van de waarde van het eigen vermogen verliezen, waarvan er drie het gehele eigen vermogen zien verdampen. De Nederlandse markt bleek, in termen van percentuele daling van de waarde van het eigen vermogen, het meest gevoelig (-38.2%) voor dit scenario van alle getoetste EU landen. De kwetsbaarheid voor een langdurige lagerenteomgeving illustreert de lange duratie van de technische voorzieningen (effective duration van bijna 15 jaar) van de Nederlandse sector in vergelijking met de rest van Europa. Hierdoor overtreft de stijging van de waarde van de passiva door een verdere daling van de rentes de stijging van de waarde van de activa.
  • Het “double-hit” scenario vertegenwoordigt een situatie van aanhoudend systeemrisico in het Europees financiële system, wat een plotselinge stijging in risicopremies veroorzaakt in combinatie met een langdurige lagerenteomgeving. De negatieve impact op de waarde van het eigen vermogen van dit scenario op de Europese markt wordt geschat op 160 miljard Euro (-28.9%). 104 verzekeraars zou meer dan een derde van de waarde van het eigen vermogen kwijtraken, waarvan vijf het gehele eigen vermogen verliezen. Verrassend genoeg is de Nederlandse markt voor dit scenario het minst gevoelig (-7.8%) van alle EU landen. De weerbaarheid voor dit scenario kan uitgelegd worden door twee krachten die op de waarde van de technische voorzieningen drukken ondanks de aanhoudende lage risicovrijerente. Ten eerste reduceert de daling van de beleggingen door toegenomen risicopremies ook toekomstige uitkeringen aan polishouders die afhankelijk zijn van de prestaties van deze investeringen (voor winstdelings- en unit-linked-producten). Hierdoor dalen dus ook de toekomstige verzekeringsverplichtingen. Ten tweede, het effect van lage rentes op de waarde van de verzekeringsportefeuille wordt gecompenseerd door de herrekende volatility adjustment (als onderdeel van de Long Term Guarantee Package) die stijgt door de hogere niveaus van de spreads.

De conclusie die uit de resultaten van de stress test getrokken mag worden is dat de levenssector kwetsbaarheden vertoond voor zowel de lage renteomgeving als een sterke stijging van risicopremies. Ondanks dat beide scenario’s een vergelijkbare impact voor de gehele EU-markt laten zien, is de impact niet gelijk verdeeld over verzekeraars of de deelnemende landen. Daarentegen kan uit de resultaten ook opgemaakt worden dat de Long Term Guarantee Package het gewenste resultaat biedt voor de financiële stabiliteit, ondanks dat het mogelijk een countercyclische werking heeft. Tegelijkertijd kan men beargumenteren dat het bewijst dat de industrie tot een hoge mate afhankelijk is van het pakket om solvabel te blijven. Zonder het pakket zouden, onder het double-hit scenario, 162 verzekeraars meer dan een derde van de waarde van het eigen vermogen verliezen, waarvan voor 72 verzekeraars de waarde van de verplichtingen die van de activa zouden overstijgen.

Op basis van de uitkomsten van de test heeft EIOPA een lijst aanbevelingen voor de nationale toezichthouders gepubliceerd. EIOPA zal naleving van de aanbevelingen nadrukkelijk monitoren om een gecoördineerde respons te waarborgen voor situaties die de levensvatbaarheid van individuele entiteiten en de gehele markt bedreigen.

Link naar Zanders Risicoadvisering Verzekeraars