Toenemende inflatie, dus grotere behoefte aan een geïntegreerd risicoraamwerk

Toenemende inflatie, dus grotere behoefte aan een geïntegreerd risicoraamwerk

Dit voorjaar liep de inflatie in de VS op tot 8,6%, het hoogste percentage in 41 jaar.

Ook de eurozone bereikte een recordhoogte met een inflatie van 8,1%. Een geïntegreerd raamwerk voor financieel risicomanagement helpt treasurers inzicht te krijgen in de impact van inflatie op andere financiële risico’s en de interacties tussen deze risico’s.

De belangrijkste oorzaken van de wereldwijd toegenomen inflatie zijn de beperkingen in de toeleveringsketen, in combinatie met een sterke vraag naar arbeidskrachten, wat wijst op een kosten-opdrijvende inflatie. Gezien de geopolitieke instabiliteit en strenge sancties als gevolg van de Russische invasie in Oekraïne, maar ook de aanhoudende lockdowns in Azië vanwege het coronavirus, zullen de verstoringen in de mondiale toeleveringsketen waarschijnlijk nog maanden aanhouden. Verwacht wordt dan ook dat de inflatie in zowel de VS als de EU ruim boven de 2% – het streefcijfer van zowel de Fed als de ECB – zal blijven.

Groeiende rentevolatiliteit

Naast het voor de hand liggende effect van een hoge inflatie op de prijzen en de daardoor krimpende koopkracht van consumenten, moeten treasurers ook het effect op andere financiële risico’s én de wisselwerking tussen deze risico’s goed in beeld hebben. Het meest gebruikte instrument voor het nemen van monetaire beleidsbeslissingen is het inflatiedoel. De VS en het VK zijn al begonnen met de uitvoering van een verkrappend beleid door de rente te verhogen en de overheidsuitgaven te verminderen. Ook de ECB verhoogt in juli haar beleidsrente. Daardoor is sprake van een gestage toename van de rentevolatiliteit en wijzen ook de trendlijnen op een permanente toename daarvan in de komende tijd. De rentevoeten staan in direct verband met de wisselkoersen, hetgeen wordt verklaard door de rentepariteit. Zo is er een soortgelijke toename van de volatiliteit van de wisselkoersen waarneembaar, die nog wordt versterkt door verschuivingen in de vraag naar, en het aanbod van bepaalde valuta’s. Zo vertoont de USD/EUR-wisselkoers in de eerste twee kwartalen van 2022 een gestaag toenemende volatiliteit.

Inzicht in de impact van inflatie

Wat liquiditeitsrisico betreft, is het van belang inzicht te hebben in de gevolgen voor de winst-en-verliesrekening van de stijgende prijsniveaus, de toegenomen volatiliteit van de rente en wisselkoersen. Zo kunnen productiebedrijven te maken krijgen met stijgende kostprijzen, terwijl zij tegelijkertijd te maken kunnen krijgen met een toenemende druk op de verkoopprijzen als gevolg van fluctuerende wisselkoersen.

Belangrijke vragen die moeten worden gesteld zijn: Wat kan er worden gedaan om de prijsstijgingen aan de aanbodzijde te beperken? Kunnen deze prijsstijgingen aan klanten worden doorberekend? En zo nee, wat zal de algemene impact zijn op de winstgevendheid of EBITDA van de onderneming?

De overgang naar een duurzame economie zet ook aan tot productontwikkeling. Het Climate Bonds Initiative (CBI) meldt bijvoorbeeld dat de gecombineerde uitgifte van ESG (Environmental, Social, and Governance)-obligaties en obligaties gekoppeld aan duurzaamheid en de transitie in de eerste helft van 2021 bijna USD 500 miljard bedroeg, wat neerkomt op een jaarlijkse groei van 59%. Andere initiatieven zijn de introductie van groene exchange-traded funds (ETF’s) en aan duurzaamheid gekoppelde derivaten. Deze werden geïntroduceerd in 2019 en vormen een stimulans voor bedrijven om duurzame prestatiedoelstellingen te halen. Als die doelstellingen worden gehaald, komt een bedrijf bijvoorbeeld in aanmerking voor een aantrekkelijkere rentecoupon. Ook dit creëert een interessante markt voor banken.

Financiële parameters

De bovenstaande ontwikkelingen en overwegingen schetsen de toegevoegde waarde van een geïntegreerd raamwerk voor financieel risicomanagement. Het uitgangspunt is dat Treasury bepaalt wat de belangrijkste financiële parameters zijn die, met betrekking tot de algemene financiële prestaties van de onderneming, moeten worden beheerd. Er kan een wezenlijk onderscheid worden gemaakt tussen een statutaire boekhouding, een managementboekhouding en een economische/competitieve kijk op de prestaties van de onderneming. Statutaire boekhouding is gericht op boekhoudkundige maatstaven zoals schuldratio, rentedekking en gerapporteerde winsten. De economische visie is gericht op vrije kasstromen als maatstaf. Terwijl de boekhoudkundige visie belangrijker is voor grote beursgenoteerde ondernemingen met een credit rating van kredietbeoordelingsbureaus, is de economische visie essentieel voor particuliere bedrijven die voornamelijk met schulden worden gefinancierd.

VaR-modellen en scenario-analyse

Zodra de belangrijkste financiële parameters zijn bepaald, moet de onderneming diepgaand inzicht verkrijgen in de financiële risico’s, de correlaties tussen de risicocategorieën en hun impact op de financiële parameters van de onderneming. Geavanceerde financiële modellering, zoals Value at Risk (VaR)-modellen, kunnen worden gebruikt om verschillende soorten financiële risico’s mee te nemen en rekening te houden met de relaties en onderlinge afhankelijkheden tussen verschillende risicocategorieën. VaR-modellen maken het mogelijk risico’s met imperfecte onderlinge correlaties en een veelheid van mogelijke uitkomsten te modelleren. Naast de VaR-modellen is het ook raadzaam scenarioanalyses en stresstests uit te voeren, waarbij de impact van een economische terugval verder kan worden gemodelleerd en geanalyseerd. Terwijl VaR-modellen output geven als een maximaal te verliezen dollarbedrag over een bepaalde periode met een bepaald betrouwbaarheidsinterval, geeft scenario-analyse een dollarbedrag dat naar verwachting verloren wordt in een bepaald scenario. Scenario-analyse stelt Treasury ook in staat een deskundig oordeel te geven bij de vaststelling van de mogelijke scenario’s en stresstests. Het meten van de impact van de financiële risico’s helpt de onderneming bij het bepalen van haar weerstandsvermogen en bij het aangeven van de kapitaalbuffer die nodig is om een bepaalde periode van financiële nood te doorstaan. Voor organisaties met opgelegde financiële convenanten is het ook belangrijk om prospectieve convenanttests uit te voeren die alle relevante risicocategorieën omvatten.

Risicobereidheid

Nadat de potentiële impact van financiële risico’s is gemeten, is het de taak van Treasury en de Raad van Bestuur (RvB) om de risicobereidheid van de onderneming vast te stellen. Risicobereidheid kan worden gedefinieerd als het bedrag en het soort risico dat een onderneming kan en wil aanvaarden bij het nastreven van de bedrijfsdoelstellingen. Teams voor financieel risicomanagement of bedrijfsrisicomanagement moeten Treasury en de RvB ondersteunen bij het bepalen van de risicobereidheid voor de hele onderneming.

Tot slot worden op basis van de verklaring over de risicobereidheid het beleid voor financieel risicomanagement en voor de afzonderlijke risicocategorieën geformuleerd. Deze beleidslijnen moeten duidelijk omschreven doelstellingen voor financieel risicomanagement, duidelijk vastgestelde risicolimieten en duidelijk geformuleerde afdekkingsstrategieën bevatten.

Significante voordelen

Een geïntegreerd kader voor financieel risicomanagement vergt aanzienlijke inspanningen, hoogwaardige middelen en technologische ondersteuning. Anderzijds zijn er een aantal belangrijke voordelen die kunnen worden bereikt, waaronder:

  • Integratie van risico-overdracht – betere risicorapportage omdat een holistische visie op alle risico’s mogelijk is en alleen de resterende risico’s mogen worden afgedekt nadat rekening is gehouden met het diversificatie-effect.
  • De organisatie van geïntegreerde risico’s – een top-down geïntegreerd raamwerk dat rekening houdt met de relaties tussen, en onderlinge afhankelijkheden van de verschillende risico’s.
  • Integratie van risico-overdracht – betere risicorapportage omdat een holistische visie op alle risico’s mogelijk is en alleen de resterende risico’s mogen worden afgedekt nadat rekening is gehouden met het diversificatie-effect.
  • Integratie van bedrijfsprocessen – optimalisering van business-prestaties door beslissingen zoals kapitaalallocatie, evaluatie van investeringen en efficiënte toewijzing van middelen (risico’s beperken en de meest winstgevende risico’s nemen).

 

Bronnen:·
Bloomberg
SRVIX (cnbc.com)¬¬
5.4/5.5 Interest rates Implied volatility – 5. Market risk – ESRB Risk Dashboard – ECB Statistical Data Warehouse (europa.eu)
Euro Area Inflation Rate – April 2022 Data – 1991-2021 Historical – May Forecast (tradingeconomics.com)
De statistieken van de Bank for International Settlements (BIS) per 2021-Q3.
Het rapport van de IEA, Net Zero by 2050.