Structureel liquiditeitsrisicobeheer

Een eerste model voor de trading desk

Structureel liquiditeitsrisicobeheer

De recente financiële crisis heeft het belang aangetoond van een robuust raamwerk voor het beheersen van liquiditeits- en financieringsrisico’s. Internationale organisaties zoals het Bazel’s Comité voor Bankentoezicht en het Institute of International Finance raden aan om liquiditeitskosten en -baten op te nemen in de prijsstelling van financiële producten.

Een passend kader voor financiering en interne verrekenprijzen (‘transfer pricing’) zal de basis vormen voor beslissingen van het hoger management om kansen met toegevoegde waarde te herkennen, prestaties van profit centers te meten en interne prestatie-gedreven beloningen te bepalen.

Het liquiditeitsrisico kan eenvoudig worden opgenomen in de interne verrekenprijzen bij retail banken, bijvoorbeeld door de toepassing van een kasstroom-gecompenseerd financieringspercentage en een productspecifieke spreadcurve voor financiering.

Een financieringsmodel opzetten

Voor de ‘trading desks’ is het bepalen van het liquiditeitsrisico en de interne verrekenprijzen echter complexer. Neem het financieringsmodel van een trading desk die obligaties koopt en verkoopt: hoe, en tegen welke prijs, kunnen de activiteiten van deze afdeling onafhankelijk van de financieringsbronnen en -strategie van de bank worden gefinancierd?

Uitgaande van de beleggingshorizon van de handelaar ligt goedkope kortlopende financiering voor de hand. Maar het verlengen van de financieringstermijn kan in tijden van liquiditeitskrapte, zoals tijdens de financiële crisis in 2008 en 2009, bijzonder kostbaar of zelfs onmogelijk zijn en het voortbestaan van de bank in gevaar brengen.

Financieringsmodel

Een mix met langere financieringslooptijden zou dit liquiditeitsrisico verkleinen. Dit gaat wel met hogere kosten en een renterisicomismatch (wat met renteswaps kan worden opgelost). Een dergelijke mix kan worden samengesteld aan de hand van de geschiktheid van de belegging voor terugkoopovereenkomsten (repo’s).

Haircuts als indicator van geschiktheid

De geschiktheid van een belegging wordt aangeduid door zogeheten ‘haircuts’. De haircut is het deel van de marktwaarde van een belegging dat niet als onderpand kan worden gebruikt.

In het algemeen geldt dat een betere kredietkwaliteit en lagere markt- en liquiditeitsrisico resulteren in een lagere haircut. Voor de financiering en interne verrekenprijzen zou de marktwaarde van een belegging na aftrek van de haircut kortlopend kunnen worden gefinancierd en de haircut langlopend. Als een product illiquide is en niet als onderpand wordt geaccepteerd, dan is het haircut-percentage 100%. Daardoor zou de financiering geheel op middellange en lange termijn moeten plaatsvinden, wat leidt tot hogere kosten die aan de trading desk worden doorberekend.

Dit is in het diagram weergegeven

Een haalbare financieringsstructuur voor de trading desk Dit model moet worden gezien als onderdeel van het gehele raamwerk voor liquiditeitsrisicobeheer. Het gaat uit van een haalbare financieringsstructuur voor de trading desk volgens de algemene financieringslooptijd (kortlopend versus langlopend) en het type financiering (bezwaard versus onbezwaard). Deze financieringsstructuur moet echter nader worden gespecificeerd, bijvoorbeeld ten aanzien van de werkelijke gemiddelde financieringslooptijd en de gebruikte valutamix.

Als volgende stap kan het model worden gebruikt als basis voor vaststelling van de (rente- en liquiditeits)kosten die ten laste komen van de trading desk. Deze strategie creëert eerlijke prikkels doordat minder liquide of illiquide activa hogere financieringskosten met zich meebrengen en daardoor een hoger rendement vereisen.

Tegelijkertijd legt het de basis voor prestaties gebaseerde beloning. Ten slotte zorgt het model ervoor dat financiering ten tijde van een liquiditeitscrisis minder problematisch is.