Eén kapitaalmarkt binnen Europa

Eén kapitaalmarkt binnen Europa

Een van de topprioriteiten van de Europese Commissie (EC) is het creëren van banen door middel van het versterken van de Europese economie. Dit kan onder meer worden bereikt met sterkere kapitaalmarkten die betere toegang tot financiering en nieuwe financieringsbronnen bieden.

Daartoe komt de EC met een nieuw initiatief: de ‘Capital Markets Union’ (CMU). De CMU is een initiatief dat als uiteindelijk doel heeft één Europese markt voor kapitaal te realiseren. In het Capital Markets Union Action Plan zijn op 30 september de eerste stappen van het plan gepubliceerd.

Blauwdruk
Het plan van de EC is een eerste blauwdruk voor het ontwikkelen van één markt voor kapitaal binnen de Europese Unie. De CMU is een middellang termijnplan, maar de commissie heeft haar eerste initiatieven onlangs al gepubliceerd. Daaronder valt een reeks van maatregelen om (hoogwaardige) securitisatie opnieuw te lanceren, het bevorderen van investeringen in infrastructuurprojecten en de aankondiging van wijzigingen in de Europese Prospectusrichtlijn ter bevordering van de kredietverlening aan het midden en kleinbedrijf. Daarnaast analyseert de EC de belemmeringen bij grensoverschrijdende investeringen binnen de EU.

Europese kapitaalmarkt
De voordelen van een sterkere en diepere Europese kapitaalmarkt zijn duidelijk. Europese bedrijven krijgen meer keuze uit financieringsbronnen en betere toegang tot financiering. Dit leidt tot meer mogelijkheden om te investeren en te groeien. Diepere en meer liquide kapitaalmarkten kunnen investeringen in infrastructuur verhogen en bovendien meer kapitaal aantrekken (ook van buiten de EU).

CMU
Ook banken kunnen profiteren van de CMU. De herlancering van securitisatie en de concrete plannen om bankbalansen vrij te maken, vergemakkelijken het verstrekken van financiering. Volgens de CMU zou securitisatie eenvoudiger, transparanter en gestandaardiseerd moeten zijn. Door de afhankelijkheid van bankfinanciering te verminderen kan het financiële stelsel in de eurozone volgens de EC stabieler worden. Start-ups en MKB kunnen ook profiteren van CMU; de commissie stelt voor de Prospectusrichtlijn aan te passen om het gemakkelijker te maken voor (kleinere) bedrijven om financiering te verkrijgen op de publieke markten.

Infrastructuur
Volgens de commissie zijn de investeringsbehoeften in infrastructuur zeer groot in de EU. Investeringen zijn nodig in vervoer, energiesector en de telecomindustrie. CMU heeft een nieuwe asset class voor infrastructuur aangekondigd die, volgens de commissie, lagere kapitaaleisen met zich meebrengt (onder Solvency II) voor verzekeraars.

Uitdagingen
Deze initiatieven van de EC klinken veelbelovend. Maar er zijn nog grote uitdagingen, onder andere op het gebied van regelgeving. Een pan-Europees agentschap zal nodig zijn om de Europese kapitaalmarkten te reguleren (om de grensoverschrijdende transacties en activiteiten te overzien). Echter, nationale regelgeving in Europa is noch convergerend, noch consistent. Een Europese kapitaalmarkt kan niet goed geïntegreerd zijn met gesegmenteerde regelgeving. Het opzetten van een dergelijk pan-Europees agentschap is dus een stevige uitdaging.

Minder afhankelijk van banken
Het succes van een herlancering van securitisaties is de sleutel tot het succes van CMU. Het waren echter ook de perverse prikkels van de securitisatiemarkt die een grote rol hadden in het ontstaan van de financiële crisis. Het is nog niet duidelijk hoe de CMU zal omgaan met bijvoorbeeld het her-verpakken van gesecuritiseerde producten (‘tranching’). Het is waarschijnlijk dat de grote banken een belangrijke rol zullen vervullen als tussenpartij (‘marketmaker’) in de markt van securitisatie. Het maakt de grotere banken nog belangrijker voor ons financiële systeem. Dit staat in contrast met het streven naar een systeem dat minder afhankelijk is van banken.

Het CMU-plan is een zeer welkom initiatief. Hoewel er nog veel uitdagingen voor ons liggen, zien wij de kapitaalmarktunie als een volgende stap in de ontwikkeling naar een beter geïntegreerde kapitaalmarkt in Europa.