Expert opinion: de heer Van der Does - Euronext

Zanders sprak met Euronext bestuursvoorzitter Mr. Joost van der Does de Willebois over vertrouwen, beursintroducties, concurrentie en optimisme. Wie Euronext volgt, weet dat ook de beurs in 2008/2009 heel even heeft moeten laveren tussen hoop en vrees. In de loop van 2009 trok de markt aan en wist de AEX-index zelfs een double digit groei te realiseren. Meer handel, dus voorzichtig meer vertrouwen. En ook voor het lopende jaar is er een gerede kans op succes met een reeks beursintroducties in het verschiet. “Het komt niet vanzelf. We trekken er hard aan”, zegt de bevlogen Euronext-topman.

“De beste bescherming van de Amsterdamse beurs (zelf ook genoteerd) is midden in de schijnwerpers staan, elke dag. Wij zijn de barometer van de economie en de beurs is ook van de samenleving.”

“We denken dat het aantal beursgangen zal toenemen in 2010.”

Of bedrijven en beleggers de weg naar de beurs ook zoeken, hangt niet alleen van het beursklimaat af maar natuurlijk ook van de wijze waarop de beurs zichzelf aantrekkelijk maakt voor partijen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. Wat dat betreft zit Joost van der Does de Willebois, die Euronext vanaf 2004 aanstuurt, als een bok op de haverkist. Met een grote kennis van zaken, ervaring en een fantastisch gevoel voor marketing, houdt hij de touwtjes strak in handen.

Menigeen weet dat het wel eens anders is geweest toen de beurs met de oprukkende schermenhandel juist het gezicht verloor als handelsplatform. Het werd er akelig stil, letterlijk, maar de Euronext-voorzitter blies de beurs weer dynamiek in.

“Wij tellen ondertussen aan Beursplein 5 alweer 250 handelaren bij een 40-tal bedrijven. Het leeft weer. Nu, in tijden van digitalisering van de beurs, blijkt de fysieke locatie weer belangrijk te zijn geworden. Dit prachtige gebouw blijft inspireren. De locatie is populairder dan ooit.”

Hoe dan ook, Euronext heeft ook concurrentie te duchten als gevolg van de introductie van de MiFID*. Zij heeft namelijk de mogelijkheid geboden voor het ontstaan van nieuwe soorten handelsplatformen, zoals Chi-X of Bats. De Euronext-topman: “Op zich is concurrentie voor de liquiditeit van de handel goed, alleen is de vraag ofer wel sprake is van een level playing field. In z’n algemeenheid heeft MiFID een aantal stappen gezet richting de harmonisatie van Europese markten maar met betrekking tot transparantie, beleggerbescherming en best execution zijn er nog onduidelijkheden.

Beurzen staan onder zwaar toezicht. In een tijd waarin toezichthouders roepen om meer transparantie is het percentage buitenbeurshandel (OTC) dat wordt uitgevoerd zonder enige vorm van transparantie gestegen. Daarom is het goed dat er een discussie is gestart over de vraag of MiFID wel het juiste effect heeft gegenereerd. De bedoeling was meer concurrentie in de financiële kapitaalmarkten. Maar wat zijn de neveneffecten hiervan?”

Vertrouwen

Voor 2010 ligt de nadruk op het terugwinnen van vertrouwen, “want”, zegt Van der Does, “dat is momenteel nog niet hersteld. Kijk maar naar situaties als Griekenland, op het moment van dit gesprek volop in het nieuws. De Griekse economie weegt maar 3% binnen de Europese Unie, maar mensen zijn snel in het trekken van conclusies en er zit nog veel angst.

Men moet eerst het gevoel krijgen dat de financiële systemen robuust zijn. 2009 was gericht op het voorkomen van systeemrisico’s. En nu is het wachten op waar de volgende vraagtekens bij gezet worden. Dit zullen vroeg of laat de overheidsfinanciën zijn. Door wie en hoe gaat er voor de tekorten betaald worden? Zijn dat maatregelen als belastingverhogingen, kostenverlagingen of is het de economische groei.”

“Voor 2010 ligt de nadruk op het terugwinnen van vertrouwen, het vertrouwen is op dit moment zoek.”

De financiële markten zijn niettemin opgeveerd. Eind 2008 noteerde de AEX 250 punten en in maart 2009 raakte de graadmeter een bodem van 199 om eind 2009 terug te komen naar 355. “Wat je op dit moment ziet gebeuren, is dat de financiële markten de robuustheid van de financiële systemen aan het testen zijn. In 2009 was dat het bancaire systeem en nu worden de landen zelf getest. Ik heb overigens het gevoel dat we door dat laatste goed heen zullen komen.

Ik vind het daarbij haast onvoorstelbaar hoe de markten reageren op Griekenland. Wat dat betreft leven we in een ‘mediacratie’, met als risico dat zaken ernstig uit hun verband getrokken worden. Daar maak ik me zorgen om.”

Toekomst NYSE Euronext

De voorzitter ziet de toekomst van NYSE Euronext positiefen optimistisch tegemoet. De optiebeurs is op dit moment al 21 uur per dag open en het zou hem niet verbazen als ook de aandelenhandel die richting zou opgaan. Euronext wil daarnaast, in samenwerking met het Holland Financial Centre, ook de aanvraagperiode voor een beursnotering bekorten. “Een beursgang moet straks zes weken na aanvraag te realiseren zijn. Dat duurt nu vaak vele maanden. Voor de zomer worden aankondigingen verwacht over de implementatie hiervan.”

De Euronext-topman vervolgt: “We denken bovendien dat het aantal beursgangen zal toenemen in 2010. Als je naar de financiële crisis kijkt, is de beurs er zeer goed uitgekomen, zijnde de enige openbare kapitaalmarkt die is blijven functioneren. Alle andere kapitaalmarkten vielen stil of gingen op slot en zijn dat nog steeds. Kijk naar de kredietverlening via banken. De ruimte voor krediet verlening wordt momenteel begrensd door het feit dat banken zelf minder mogen lenen vanwege het hogere kapitaal beslag.

Banken zijn ook risico-avers geworden en verschaffen op dit moment maar beperkt kapitaal aan bedrijven. Dan is er nog Private Equity (PE) waar men druk bezig is de portefeuille te herzien. Bedrijven die met PE geld gefinancierd zijn en een enorme lening op de balans hebben staan, hebben het nu extra moeilijk. Als je tenslotte kijkt naar de verliezen die er geleden zijn door de pensioenfondsen op de internationale kapitaalmarkten, hebben ook die partijen nu een afwachtende houding.

De beurs is hier de stabiele partij. Een aantal bedrijven heeft de beurs al met succes weten te vinden om kapitaal op te halen, hetzij om schulden te herfinancieren (zoals ING) hetzij door middel van een nieuwe introductie (zoals Delta Lloyd en Dockwise).”

Op de vraag wanneer een bedrijf zou moeten overwegen om naar de beurs te gaan, antwoordt Van der Does tot slot: “Een alternatieve financiering komt op de winst- en verliesrekening van een bedrijfen je betaalt rente over deze leningen. Als je geld ophaalt via een beursgang komt het op de balans te staan als kapitaal. Je hebt veel meer flexibiliteit, geen last van convenanten en geen last van tariefverhogingen.

Het heeft natuurlijk ook consequenties: het bedrijf wordt zichtbaarder en heeft rekening te houden met andere aandeelhouders en spelregels. Maar als je echt wilt groeien én doorgroeien dan is een beursgang onvermijdelijk.”

* MiFID is een Europese beleggingsrichtlijn. MiFID staat voor Markets in Financial Instruments Directive. Deze richtlijn is in de Europese Unie op 1 november 2007 in werking getreden.