De straddle of IS: een instrument voor volatiele markten
Speculeren op het stijgen – en dalen – van de markt
Put en call opties zijn algemeen bekend. Dit geldt echter in veel mindere mate voor de ‘straddle’. Deze optie structuur werd beroemd door het ge- (of mis)bruik dat Nick Leeson ervan maakte en wat leidde tot het faillissement van Barings Bank in 1995. In dit artikel wordt de structuur van een straddle besproken, de mogelijkheden die dit product biedt en de risico’s die eraan verbonden zijn.
Een gekochte straddle is een combinatie van een call optie en een put optie op hetzelfde onderliggende financiële product. De twee opties hebben dezelfde uitoefenprijs en expiratiedatum.
Om het geheugen wat op te frissen:
Een Europese call optie geeft de houder het recht, maar niet de verplichting, om het onderliggende effect tegen een vooraf vastgestelde prijs (de uitoefenprijs) op een vastgestelde datum (de expiratiedatum) te kopen. De waarde van een call optie is het maximum tussen nul en het verschil tussen de prijs van het onderliggende effect en de uitoefenprijs, exclusief de betaalde optiepremie.
Een Europese put optie geeft de houder het recht, maar niet de verplichting, om het onderliggende effect tegen een vooraf vastgestelde prijs (de uitoefenprijs) op een vastgestelde datum (de expiratiedatum) te verkopen. De waarde van een put optie is het maximum tussen nul en het verschil tussen de uitoefenprijs en de prijs van het onderliggende effect, exclusief de betaalde optiepremie.
Door deze twee soorten opties te combineren, creëert men een straddle. In fi guur 1 wordt de waarde van een straddle grafi sch weergegeven.
Potentieel Winst en Verlies
Het maximale verlies dat men kan lopen met een gekochte straddle is de som van de betaalde put- en call optiepremies (in fi guur 1 getoond als optiepremie). Dit verlies treedt op wanneer de prijs van het onderliggende effect gelijk is aan de uitoefenprijs op expiratiedatum.
In het geval van een dalende prijs van het onderliggende product wordt de winst beperkt door het feit dat de prijs van een effect niet negatief kan worden. De maximale winst is in dat geval gelijk aan de uitoefenprijs minus de som van de optiepremies.
In het geval dat de prijs van het onderliggende effect stijgt is de potentiële winst onbeperkt omdat deze prijsbeweging naar boven toe onbegrensd is.
Het is ook mogelijk een straddle te schrijven (de “short straddle”). In dat geval geldt het omgekeerde. De maximale winst is dan gelijk aan de som van de put- en call premie en het maximale verlies is onbeperkt (als de prijs van het effect stijgt).
Een straddle kopen?
Call en putopties bieden winstmogelijkheden in volatiele markten onder voorwaarde dat men een visie heeft op de richting waarin de prijs van het effect zich zal bewegen. Als het onduidelijk is in welke richting deze prijs zich zal ontwikkelen maar men wel een grote beweging van de prijs verwacht, dan biedt de straddle een goede mogelijkheid om winst te maken. Er is kans op winst ongeacht de richting van de prijsontwikkeling van het effect. Alleen bij stagnerende prijzen zal een vooraf bepaald (premie) verlies optreden. Daarbij dient aangetekend te worden dat de optie premies hoog zijn bij veel volatiliteit in de markt en de prijs van het onderliggende effect dus ook sterk dient te bewegen om breakeven te draaien. Het winst potentieel is het hoogst bij de combinatie van een rustige markt (lage volatiliteit en dus lage optiepremies) met een straddle koper die juist grote bewegingen verwacht op de markt.
Het verkopen van een straddle kan een goede strategie zijn als er weinig volatiliteit is en de prijzen stagneren.
Hoe kan het fout gaan?
Hoe kan deze structuur nu tot een ramp leiden? In Januari 1995 begon Nick Leeson straddles te verhandelen om de verliezen te verhullen die hij had opgelopen in zijn futures portfolio. Hopende op een stabiele Nikkei index, nam Leeson een positie in short (verkoop) straddles. Ongelukkigerwijs daalde de Nikkei index dramatisch als gevolg van de Kobe aardbeving (de index daalde met meer dan 7.5% in minder dan een week). De verliezen van Leeson namen hierdoor alleen maar toe en dit heeft uiteindelijk het faillissement veroorzaakt van Barings Bank, op dat moment de oudste zakenbank in Londen. Afsluitend kan men stellen dat een straddle een nuttig instrument kan zijn, mits – zoals dat voor alle financiële instrumenten geldt – verstandig gebruikt!
