Nieuwe werkelijkheid voor treasury

Het komende jaar worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen strategisch financieel beheer (cash management) en treasury management beïnvloed door vier aanhoudende wereldwijde trends: standaardisatie, centralisatie, virtualisatie en bankonafhankelijkheid. Het is aannemelijk dat het samenspel van deze trends ingrijpende veranderingen teweeg zal brengen en bijdragen aan een scheiding tussen de operationele en strategische functie van treasury-afdelingen.

Standaardisatie

Als het gaat om grensoverschrijdende betalingen worden de meeste bedrijven nog steeds met enorme uitdagingen geconfronteerd, vanwege de vele verschillende instrumenten die in omloop zijn. De oplossing hiervoor ligt in een verdere standaardisatie. Uiteraard hebben banken, softwareleveranciers, normeringsinstanties, toezichthouders en natuurlijk het bedrijfsleven zelf allerlei pogingen gedaan om een algemeen aanvaarde betaalstandaard te ontwikkelen.Ondanks al die initiatieven, waaronder TWIST, Edifact, RosettaNet en SEPA (Single Euro Payments Area), is er nog geen overeenstemming bereikt over één standaard voor de hele sector. Toch is er nog hoop.

Alle lidstaten van de Europese Unie hebben de Europese Richtlijn Betaaldiensten (Payment Services Directive – PSD) ingevoerd, het wettelijke kader voor SEPA. Hoewel wij met de invoering van SEPA binnen de eurozone een convergentie van betaalstandaarden verwachten, moet nog blijken of het initiatief een succes wordt. De invoering van de standaarden is een langzaam proces. Veel lokale betaalmethoden zullen als ‘nicheproducten’ worden bestempeld, waardoor hier geen specifieke overgangstermijn voor geldt. Zolang er geen einde komt aan deze producten, kan er geen werkelijke standaardisatie worden bereikt. Daarnaast zien we buiten het SEPA-gebied een groeiende hoeveelheid handels- en commerciële stromen luidende in euro’s, dus we kunnen stellen dat standaardisatie in het kader van SEPA nog lang geen feit is.

“Een functieoverschrijdende integratie van processen zal centralisatie versterken.”

Een ander veelbelovend initiatief is de ISO 20022-norm voor het betalingsberichtenverkeer, een XML-gebaseerde standaard uit 2003 die voortkomt uit twee andere standaardisatie-initiatieven, TWIST en RosettaNet. Bedrijven die deze XML-standaard gebruiken hoeven niet langer meerdere formaten te ondersteunen. Het belangrijkste is een sectorbrede acceptatie en implementatie van de ISO 20022-norm. De standaard maakt alleen kans als hiervoor binnen het bedrijfsleven voldoende draagvlak is. Het bedrijfsleven zal banken moet dwingen om één enkele standaard aan te bieden. Hopelijk zal SWIFT dan een grotere rol opeisen als bankonafhankelijke motor achter de standaardisatie.

Centralisatie

De afgelopen jaren hebben ondernemingen een regionale centralisatie van hun treasury-activiteiten in gang gezet, met de nadruk op het leveren van wereldwijde 24-uurs-treasurydiensten aan interne klanten. Om hun operationele kosten te verlagen en de zichtbaarheid en beheersing van de kasstromen, het werkkapitaal en de risico’s te vergroten, zullen ondernemingen proberen nog meer schaalvoordelen te behalen door een verdere centralisatie van de wereldwijde treasury-functies.

Een functieoverschrijdende integratie van de financiële processen van ondernemingen zal die neiging tot centralisatie versterken. Bedrijven zullen doorgaan met de integratie van het financiële ketenbeheer in de gehele treasury-functie. Zo zijn er veel bedrijven die door de implementatie van een ‘payment factory’ proberen hun betalingsproces te centraliseren. Een ‘payment factory’ kan, naast het verbeteren van de beheersing, efficiëntie, veiligheid en standaardisatie van het betalingsverkeer, ook bijdragen aan de transformatie en optimalisatie van het betalingsproces als geheel. Het wordt interessant om te zien hoever de controle van treasury over dit gebied zal reiken. Bijvoorbeeld: zal de treasury-afdeling bepalen hoe kortingen vanwege vroege betaling worden aangewend?

Virtualisatie

IT-systemen worden voor de nieuwe, gecentraliseerde rol van treasury een steeds belangrijker bezit. Virtualisatie maakt het mogelijk om wereldwijde treasuryprocessen binnen één centraal, geïntegreerd systeem uit te voeren en te beheren. Daardoor kunnen alle treasurymedewerkers en -werkmaatschappijen in de verschillende regio’s in één systeem werken, wat de efficiëntie, effectiviteit en accuratesse van de cash- en treasury-functie verbetert. De virtualisatie van treasury kent twee aspecten: verbeterde functionaliteit en integratie.

Treasury-afdelingen maken voor treasury van oudsher gebruik van speciale stand-alonesystemen voor functies als deal management, cash management, hedge accounting en financieel risicobeheer. Tegenwoordig moeten corporate treasurers ook naar de toeleveringsketen en eigenlijk naar de hele balans kijken, waardoor er behoefte ontstaat aan integratie van het risicobeheer, het kredietrisico van de tegenpartij, beheer van elektronische bankrekeningen en betalingskantooroplossingen. Tegelijkertijd vragen nieuwe oplossingen om nieuwe processen. Dit vereist een uitgebreide herinrichting van het proces, om de voordelen van deze systemen te kunnen genieten.

De tweede ontwikkeling betreft systeemintegratie, die vanuit zowel een technisch als functioneel oogpunt kan worden bekeken. Treasury-managementsystemen zullen nauwer verweven raken met allerlei ERP- en financiële consolidatiesystemen, die een grote hoeveelheid gegevens over financieel beheer bevatten. Het einddoel is inzicht te krijgen in de volledige cash conversion cycle in één systeem. Het beheersen van de liquiditeit leidt uiteindelijk tot optimalisatie van de financieringskosten en een verhoogde onafhankelijkheid. Dat brengt ons bij de vierde trend.

Onafhankelijkheid

Bankonafhankelijkheid blijft het komende jaar belangrijk. Bedrijven en banken zijn aan elkaar gekoppeld via de treasury en corporate finance functie. Banken proberen een monopolie te houden op klanten door eigen systemen voor elektronisch bankieren, handelsportalen en treasury-managementsystemen te ontwikkelen. Door de kredietcrisis is echter zeer duidelijk geworden dat bedrijven niet te veel op een beperkt aantal banken moeten vertrouwen.

Naast de voortdurende ontwikkelingen in de bankonafhankelijke systemen voor elektronisch bankieren en online handelsplatforms, is de dienstverlening van SWIFTNet voor bedrijven een belangrijke motor achter de bankonafhankelijkheid. SWIFT-connectiviteit wordt voor bedrijven steeds toegankelijker. SWIFTNet biedt niet alleen de mogelijkheid om betalingen, rapportage en bevestigingen af te handelen, maar verspreidt zich ook naar de financiële keten van ondernemingen door het aanbieden van eBAM en ondersteuning van handelsbetalingsberichten. Daarmee stelt SWIFTNet ondernemingen niet alleen in staat om gemakkelijk van transactiebank te wisselen en hun betalingsprocessen efficiënter te laten verlopen, maar biedt ook betere mogelijkheden voor efficiëntie, accuratesse en controle.

Met een ander model, het door Zanders bedachte Wallet Distribution, kunnen ondernemingen hun bankrelaties beter doorlichten. Wallet Distribution biedt bedrijven een gestructureerde benadering voor het belonen van bankenbetrokkenheid, wat betreft financiering, met bankinkomsten in de vorm van transacties. Bedrijven zijn op zoek naar efficiënte multibankstructuren met minder banken en een transparante prijsstelling, waarbij langdurige relaties transparanter en beter meetbaar zijn.

“Het bedrijfsleven zal banken moeten dwingen een één enkele standaard aan te bieden”

Scheidslijn

In de nabije toekomst worden de operationele treasury-functies, vooral die met betrekking tot de uitvoering van de cash conversion cycle, uitbesteed, ofwel aan het shared-service center van het bedrijf of aan derden. Wat overblijft zijn de strategische functies met toegevoegde waarde, zoals het holistisch beheer van een gecombineerde risicoportefeuille en optimalisatie van de interne en externe rol van de bedrijfsfinanciën.

Maar voordat bedrijven de operationele taken van treasury daadwerkelijk kunnen uitbesteden om zich te richten op strategische treasury, zullen vele van hen eerst moeten werken aan treasury-transformatieprojecten om hun organisatie voor te bereiden op de nieuwe werkelijkheid. Met het oog op alle nieuwe mogelijkheden – zoals eBAM, SWIFTNet en ISO XML 20022 – is 2011 de ideale tijd om dergelijke initiatieven te ontplooien.